(25.11.2008 - QHA) Ukrayna HIV/AIDS yayılma hızı bakımından Avrupa’da 1. sırada yer alıyor. Resmi verilere göre 2000-2006 yılları arasında HIV bulaşan kişi sayısı 2,18 kat artarak 65 bin kişiye, AIDS hasta sayısı ise 8 kat artarak 7200 kişiye ulaştı. QHA’nın Kırım Genel İstatistik Kurumundan aldığı bilgilere göre 1988 yılında ilan edilen 1-6 Aralık Dünya AIDS ile mücadele günü çerçevesinde birçok ülkede etkinlikler düzenlenecek. HIV/AIDS, toplumun sosyal ve demografik sağlığını tehdit eden sorunların başında geliyor.
2007 yılında Ukrayna’da ilk kez yapılan tıbbi demografik incelemelere göre Ukrayna nüfusunun  neredeyse tamamı (%99) AIDS hakkında bilgiye sahip. Ancak HIV enfeksiyonundan korunma yöntemleri hakkında bilgi eksikliği var. Örneğin, 15-49 yaş grubuna ait kadın ve erkeklerin %92’si prezervatif kullanarak HIV virüsünden korunmanın mümkün olduğunu biliyor. Kişilerin yaklaşık %90’ı devamlı hasta olmayan bir kişiyle cinsel ilişkide bulunmanın HIV virüsüne yakalanma riskinin azalttığını biliyor. Şehirlerde HIV virüsünden korunma yolları hakkında bilgiye sahip olanların sayısı köylere oranla daha fazla ve bilgi düzeyi insanın refahı ve eğitim seviyesiyle doğru orantılı şekilde artıyor.
Devlet istatistik kurumu verilerine göre kadınların %90’ı ve erkeklerin %80’i 12-14 yaş arası çocukların AIDS’ten korunmak amacıyla prezervatif kullanmanın öğretilmesi gerektiğini kabul ediyor. Kadınların %80’i HIV testinin nerede yapılacağını biliyor. Kadınların neredeyse yarısı ve erkeklerin %21’i hayatında en az bir kere bu testi yaptırdı ve sonuçlarını öğrendi. Ukrayna’nın merkez bölgelerindeki kadınlar ile Ukrayna’nın güney bölgelerindeki erkekler HIV/AIDS sorunu hakkında daha çok bilgiye sahip.
Kırım’da HIV virüsünün hızlı bir şekilde yayılması endişe uyandırıyor. 1999 yılındaki veriler temel alındığında Kırım’da 279 HIV’li bulunurken, bu sayı 2002’de 457’ye, 2007’de 2 katını aşarak 964 kişiye ulaştı. Söz konusu dönemde AIDS teşhisi konulan kişi sayısı 10 katına çıkarak 51’den 535’e ulaştı. 
Uzmanların verdiği bilgilere göre Kırım’da HIV virüsünün yayılım oranı 2007 sonu itibarıyla 100 bin kişi başına 241 kişi oldu (2004 yılında 172 kişi), AIDS hastası 2004’te 100.000’de 17 kişiyken, 2007 yılı sonu itibariyle 27 kişiye ulaştı.
2007 yılı sonu itibariyle 1993’ten beri faaliyette olan Kırım Cumhuriyet AIDS ile Mücadele ve Profilaksi Merkezinde HIV bulaşan 4,7 bin kişi kayıtlı, bu sayı 1999 yılına kıyasla 4 kat fazla, merkezde kayıtlı olan AIDS hastası sayısı 535, bu da 1999 yılına kıyasla 4 kat fazla.
HIV bulaşan erkek sayısı HIV’li kadın sayısından 1,2 kat fazla, AIDS hastası sayısı bakımından ise erkekler 2,5 kat fazla.
Soruna bölgesel olarak bakıldığında HIV bulaşan ve AIDS hastası olan her üç kişiden biri Akmescitli (Simferopol). Virüs, erişkinlere kan, cinsel yol, bebeklere hasta annenin rahmindeyken ve emzirme yoluyla geçiyor.
AIDS hastası olan her beş kişiden birine hastalık cinsel yolla, yarısından fazlasına ise uyuşturucu maddelerin damara enjekte edilmesi yoluyla bulaşıyor.
Sadece 2007 yılında 14 yaşın altında olan 190 HIV’li ve AIDS hastası 4 çocuk kayıtlara geçti. Kırım’da kayıtlarda 374 HIV bulaşan ve 39 AIDS hastası çocuk bulunuyor.
İstatistik kurumunun verilerine göre 2007’de 1999’a oranla AIDS’ten ölen kişi sayısı 15 kat artarak 278 kişiye ulaştı. AIDS’ten ölenlerin altıdan beşi şehirli ve %73’ü erkek oldu. AIDS’e bağlı ölümler büyük oranda 20-39 yaş grubunda ve Akmescit şehrinde görülüyor. 
İçinde bulunduğumuz 2008 yılının ilk 9 ayı içinde AIDS’ten ölen kişi sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla % 8 artarak 189 kişi oldu.
AIDS tedavi edilemeyen bir hastalık. Bütün ilaçlar hastalığın gelişimini ya geciktiriyor ya da durduruyor.
Lilya Calilova-Esma Kasar/QHA